Nazwa - Kalendarium - Budynki - Organizacje - Grono pedagogiczne

Dzieje Szkoły

Po pierwszej wojnie światowej, trzech powstaniach na Śląsku, zaczęto organizować polskie szkolnictwo. Liceum Kopernika powstało na bazie komunalnej, niemieckiej “Wyższej Szkoły Realnej “, którą prowadził i finansował magistrat miasta Katowice.

Istniały duże problemy z przejęciem szkoły, ponieważ niemieccy nauczyciele (z dożywotnimi mianowaniami) oraz dyrektor Buerger jawnie bojkotowali zarządzenia Wydziału Oświecenia Publicznego, niechętnie, a nawet wrogo traktowali wszelkie przejawy polskości, szczególnie wyraźne w czasie obchodów świąt państwowych. Dlatego władze zadecydowały o zwolnieniu wszystkich nauczycieli szkoły komunalnej i ponownym zatrudnieniu tych, którzy wnieśli podanie do Wydziału Oświecenia Publicznego. Pierwszym dyrektorem komunalnej Wyższej Szkoły został dr Edward Czernichowski mianowany przez wizytatora i naczelnika oddziału szkół średnich Wydziału Oświecenia Publicznego Województwa Śląskiego Władysława Miedniaka.

Dr E. Czernichowski ogłosił dla młodzieży polskiej nowe zapisy do szkoły. Równocześnie otwarto klasy dla mniejszości niemieckiej. Rok szkolny 1923-1924 był więc pierwszym rokiem normalnej pracy szkoły w klasach polskich i niemieckich. Z upływem lat ilość uczniów niemieckich malała i w 1932 r. przeniesiono tych, którzy zostali, do niemieckiego, prywatnego gimnazjum w Królewskiej Hucie (dziś Chorzów). Ponieważ wpływy Niemców na władze Katowic były bardzo duże, w maju 1925 r. ogłoszono konkurs na stanowisko dyrektora Gimnazjum Matematyczno - Przyrodniczego. Tak więc dr Edward Czernichowski (komisaryczny dyrektor) opiekun polskich nauczycieli, rzecznik polskości szkoły, kierował gimnazjum tylko do 1-go września 1925 r. W wyniku przeprowadzonego konkursu nominację na stanowisko dyrektora otrzymał dr Feliks Steuer który kierował szkołą do 1946 r. (z przerwą wojenną). Po latach germanizacji, odsetek młodzieży przygotowanej do realizacji polskiego programu był niewielki, lecz rósł z każdym rokiem. Do pierwszej matury w 1926 r. przystąpiło 12 abiturientów i wszyscy zdali egzamin. W skład komisji maturalnej wchodzili: wizytator W.Miedniak - przewodniczący, dyrektor F.Steuer - wiceprzewodniczący i egzaminator z języka angielskiego i francuskiego, dr W.Bryniarski - egzaminator z języka polskiego, K.Grządziel - egzaminator z nauki o Polsce współczesnej, K.Stańczyk - egzaminator z historii, A.Spendel - egzaminator z matematyki i fizyki, dr W.Głąbik - egzaminator z biologii oraz ksiądz P.Pawleta - katecheta. Do 1939 r. szkołę opuściło 511 absolwentów. Młodzież w tych czasach traktowana była surowo, obowiązywały ją liczne rygory dotyczące stroju, sposobu bycia w miejscach publicznych, ale jednocześnie szkoła oferowała liczne formy dodatkowego kształcenia. Uczniowie mieli możliwość rozwijania swoich zainteresowań naukowych w ramach kół przedmiotowych: języka polskiego, biologii, fizyki, geografii, astronomii i chemii. Dla uzdolnionej artystycznie młodzieży istniała możliwość błyśnięcia talentem w międzyszkolnym pisemku “Kuźnia Młodych“. Rozwojowi fizycznemu poświęcone był dodatkowe zajęcia sportowe w różnych sekcjach oraz wycieczki organizowane w góry, najczęściej w Beskidy. Pracę nad własnym charakterem łączono z wychowaniem patriotycznym i fizycznym w ramach organizacji harcerskiej.

Okres II wojny światowej to ponad pięcioletnia przerwa w historii szkoły oraz egzamin z patriotycznej postawy zarówno pedagogów jak i ich wychowanków. 27 stycznia 1945 r. Katowice zostały wyzwolone, a już 1 lutego w budynku szkolnym “Kopernika” zgłosili się do pracy przedwojenny dyrektor F.Steuer oraz grupa nauczycieli. Ogłoszono nabór do poszczególnych klas, usuwano z sal lekcyjnych gruz, starano się o zabezpieczenie terenu, wprawienie okien, uruchomienie ogrzewania. Likwidowano pozostałości wojny. Normalna nauka rozpoczęła się w dniu 6 marca 1945 r. Pierwszy rok szkolny trwał krótko, bo tylko do 17 lipca. Krótkie też były wakacje, bo kolejny rok szkolny rozpoczął się już 3 września 1945 r.

Czas nabrał przyspieszenia, trzeba było odrabiać stracone lata. Oświata polska przeżywała okres ciągłych zmian organizacyjnych i programowych. Były to z jednej strony dążenia do ujednolicenia systemu kształcenia, np. słynne jedenastolatki, które uczyniły szkoły instytucjami bezbarwnymi, różniącymi się od siebie tylko numerami, bo i sprawa patronów schodziła na drugi plan. Nie liczono się z tradycją, charakterem szkoły, lecz w pierwszym rzędzie z wynikami statystycznymi, ujmującymi w suche wartości liczbowe niemal wszystkie dziedziny życia i pracy szkoły. Tym tendencjom przeciwstawiały się szkoły z ambitnym, myślącym gronem pedagogicznym i dyrekcją, które pragnęły nadać swej placówce elementy inności, odrębności. Oczywiście było to możliwe dopiero w warunkach częściowej “politycznej odwilży”, a więc na przełomie lat 50/60. Od tego czasu datuje się silniejsze, świadome nawiązanie do tradycji szkoły sprzed 1939 r. oraz poszukiwanie własnego, wyrazistego obrazu.

“Nowy” Kopernik rozpoczął się od podjęcia eksperymentu pedagogicznego w 1963 r., polegającego na nauczaniu języka francuskiego w takim stopniu, by po dwóch, trzech latach uczniowie mogli uczyć się niektórych przedmiotów w tym języku. Kandydaci do klasy eksperymentalnej musieli zdać egzamin, który miał określić ich predyspozycje do nauki języka (dobry słuch, dobra wymowa, dobra pamięć). Lingwistyczną przydatność oceniała komisja romanistów, której przewodniczyła nauczycielka języka francuskiego p. Izabella Markiewicz. Eksperyment zaowocował licznymi konsekwencjami. Przyczynił się do zatwierdzenia przez ówczesne Ministerstwo Oświaty programu nauczania w tzw. klasach językowych (w innych liceach język angielski, niemiecki). Prowadzony eksperyment pozwolił przystąpić liceum do szkół stowarzyszonych w UNESCO Efekty nauczania dały szybko o sobie znać licznymi laureatami i finalistami Olimpiady Literatury i Języka Francuskiego), laureatami Europejskich Konkursów Języka Francuskiego, Ogólnopolskich Konkursów Poezji i Prozy Francuskiej Inną korzyścią, a także atrakcją dla uczniów były organizowane od 1976r. wyjazdy do zaprzyjaźnionych liceów we Francji czy wymiana młodzieży.

Oczywiście na języku francuskim nie kończą się sukcesy i próby poszukiwań własnego oblicza. Przykładem eksperymentu było w latach 1977-79 prowadzenie klas VI-VIII dla najzdolniejszych uczniów o zainteresowaniach językowych. Niestety, szczupłość pomieszczeń szkoły i niechęć dyrektorów szkół podstawowych do oddawania najzdolniejszych dzieci, zakończyła ciekawie zapowiadający się eksperyment (wszyscy uczniowie tych klas kończyli liceum z bardzo dobrymi wynikami).

Od 1980 r. I LO im. M. Kopernika jest szkołą ćwiczeń dla Uniwersytetu Śląskiego. Wieloletnia współpraca z pracownikami dydaktyki Uniwersytetu Śląskiego zaowocowała korzystną wymianą doświadczeń w zakresie metodyki nauczania matematyki, biologii, języka polskiego, fizyki, języka angielskiego, geografii. Szkoła stale współpracuje z filologią polską i fizyką oraz jest miejscem praktyk studentów tego kierunku. Przez wiele lat romaniści z “Kopernika” prowadzili lekcje otwarte lub zajęcia dla kolegów romanistów z innych liceów (w ramach “klubu nauczycieli języka francuskiego” zorganizowanego przez TPPF) oraz wielu delegacji francuskich poszukujących kontaktów z polska szkołą.

W 1990 r. wspólnie z MEN i Ambasadą Francji uruchomiony został eksperyment klas dwujęzycznych, który zakończył się pierwszą maturą francuską w roku 1996 i uzyskaniem przez uczniów certyfikatów potwierdzających bardzo dobrą znajomość języka francuskiego i dających możliwość podjęcia studiów bez egzaminów w obszarze frankofońskim całego świata.

Liceum Kopernika nawiązało do swych korzeni i w roku szkolnym 1993/94 otwarto klasę matematyczno-przyrodniczą w oparciu o autorskie programy z biologii, geografii, matematyki, fizyki i chemii, w których uwzględnia się dużą korelację między przedmiotami, a także ich szczególną rolę w rozwoju wiedzy i kultury współczesnej. Od roku szkolnego 1997/98 w szkole funkcjonuje również klasa dziennikarska.

Kolejna reforma oświaty spowodowała w 1999r. przekształcenie szkoły w Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 1 im. M. Kopernika, w skład którego weszło I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika oraz Gimnazjum nr 24 z językiem nauczania francuskim. Gimnazjum Dwujęzyczne o 3-letnim cyklu kształcenia, prowadzi nauczanie w języku polskim i francuskim.

Rok szkolny 2002/2003 przyniósł kolejne zmiany. Uczniowie podjęli naukę w trzyletnim Liceum Ogólnokształcącym im. M. Kopernika.

W szkole istnieją obecnie dwie klasy dwujęzyczne (naukę w nich kontynuują absolwenci Gimnazjum Dwujęzycznego) , klasa „dziennikarska” z rozszerzonym programem z języka polskiego, historii oraz wiedzy o społeczeństwie i klasa „matematyczno-przyrodnicza” z rozszerzonym programem nauczania z matematyki, biologii, chemii i fizyki.

„Kopernik” od wielu lat należy do najlepszych szkół w całym województwie. Plasuje się wysoko w ogólnopolskim rankingu szkół średnich, gdzie jako kryterium stosuje się liczbę olimpijczyków. Uczniowie naszej szkoły odnoszą sukcesy w olimpiadach i konkursach przedmiotowych m.in. z fizyki, biologii, filozofii, wiedzy o Unii Europejskiej, języka polskiego, języka angielskiego, matematyki i oczywiście z języka francuskiego. Uczniowie gimnazjum osiągają doskonałe wyniki na egzaminie gimnazjalnym , znacznie przewyższające średnią krajową i wojewódzką. Nasi uczniowie i absolwenci osiągają też doskonałe wyniki w różnych dyscyplinach sportu.